01.02.2012 10:40:08 Akören Sitesi

Akören'de  (Akviran) Meterolojik hava olayları

Yazan Kadir Karaburun

  kişi bu haberi okudu
web counter

-KABAYEL-BOZYEL : Lodos rüzgarının adıdır. Güney'den esen ve arkasından yağış getiren ılık ve bir o kadar da soğuk rüzgarlardır. "Kar'a Kor Gibi, İnsana Kar Gibi Vurur."
-HOYRAZ : Poyraz Kuzey'de esen sert rüzgarın adıdır.
-MAY YELİ : Karayel, Kuzey Batı'dan May (Kayasu Kasabası) tarafından gelerek Perçinlikten (Akören'de bir mevkii)esen, mevsimsel yağışlı günlerde soğuk esen rüzgarın adıdır.
-KIZILAŞI : Sağanak yağmurların ardından kırmızı orman ve tarla toprağının sel halinde Akören'in içinden akarak Çat Deresi mevkiinden Yeniçeşme (May Çayı) Çayına dökülmesi ile sonuçlanan çamurlu selin adıdır.
-GAMEZEVİ : Rüzgar Hortumu, yaz aylarında görülen ve rüzgarın hortum şeklinde dönerek daireler çizmesidir. Gamezevi içine aldığı ekin yığını, deste ve kuru otları dağıtarak yukarıya doğru çekererek etrafa dağıtır.
-İNEĞİM SAĞMAL- EBEM KUŞAĞI : Gökkuşağı'nın adıdır. Yağmurdan sonra güneş açtığında ortaya çıkan renk çemberidir.
-MİHRİCAN : Son bahar anlamına gelen bu isim, özellikle taze sebze ve bitkileri vuran gece soğuğunun adıdır. 15-18 Eylül tarihleri arasına Büyük Mihrican Denir. Mihrican'la ilgili türkü bile varır. "Mihricanmı Değdi, Gül'ünmü Soldu".
-ŞAPIRDAKLI YAĞMUR : Yağmurun suyun üstünde patlaklar oluşturarak hızlı yağmasına denir.
-ÇOBAN ISLATAN : Avanak ıslatan, yağmurun incecik, hafif ve yavaş yavaş sürekli yağmasıdır.
-SULU SEPEN : Yağmurun karla karışık yağmasıdır.
-BULGURCUK : Kuzudişi, küçük yağan dolu.
Anadolu coğrafyasında her yörenin kendine has hava tahminleri ve tekerlemeleri vardır.
- Yığın (ekin yığını) göründümü üzüme alaca düşer, (15-20 Temmuz arası).
- Akşam güneşi kızarırsa öküzü yemle,(ertesi gün hava iyi olacak ve çifte gidilecek). Sabah güneşi kızarırsa tazıyı çulla, (hava kötü olacak ve ava gidilecek).
- Karıncaların tek sıra halinde yuvalarına girmeleri yağmur yağacak demektir.
- Ay'ın etrafı bulutlu ve donuk olursa havanın bozulacağı (yağmur veya kar yağacağı) kabul edilir.
- KARAKIŞ : Karakışta kar yağarsa, kara serçe bahara çıkamaz.
- Karabulutlar Yalaklı'nın tepesinden (Akviran'ın en yüksek tepesi 2.175 m.)sağarsa (inerse) havanın yağışlı ve kötü olacağını söylerler.
- MART : "Gönlü tutarsa 9 çeker, gönlü tutmazsa 30 çeker."
"Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır."
"Mart içeri, aptal dışarı"
-NİSAN : "Kork Nisan'ın Beşinden,
Öküzü Ayırır, Eşinden."
- Ayva ağacı bol çiçek açarsa, kışın zorlu geçeceğine inanılır.
- BULUT VURMA veya BULUT VURGUNU : Özellikle nohut tarlalarına yani taze nohutlara gece dolunay'ın parlak ışığının havanın da soğukluğu ile vurarak yanmasıdır. Bu konuda tam bir net bilgi yoktur. Halk arasındaki teamül böyle kabul edilir.
- İBA DÜŞMESİ : Akviran Dağ eteğinde olduğu için, gece geç saatlerde dağdan gelen nemli havanın ekinlere veya işlenecek olan tahıllara nem salgılamasıdır. İba düştümü biçer veya makinalar ekin işleyemez veya işlemesi zorlaşır.